Terapia Vojty – na czym polega i do kogo jest skierowana?

Metoda Vojty wykorzystywana jest obecnie na całym świecie do wczesnego rozpoznawania oraz leczenia zaburzeń rozwoju ruchowego u niemowląt i małych dzieci. Rehabilitacja będzie jednak równie skuteczna w przypadku osób dorosłych, które mają problemy z motoryką. Jakie są wskazania do terapii Vojty? Na czym polega?

Na czym polega terapia Vojty? Podstawowe zasady

Zdaniem specjalistów wszystkie informacje niezbędne do prawidłowego rozwoju ruchowego dziecka, takie jak kolejność oraz czas pojawiania się danych umiejętności, mają być przekazywane genetycznie. Wrodzone wzorce ruchowe, które pozwalają nam automatycznie wykonywać czynności takie jak chodzenie, siedzenie lub stanie, nie mogą być jednak realizowane w przypadku niemowląt z uszkodzonym ośrodkowym układem nerwowym. Zaburzenia z biegiem czasu zaczynają się utrwalać, skutecznie hamując ich rozwój. Pomocne może być tylko wprowadzenie odpowiednich metod rehabilitacji. Właśnie te obserwacje leżą u podstaw metody diagnostyki i terapii Vojty. Na czym ona polega?

masaż

W latach 50-tych ubiegłego wieku czeski neuropediatra Vaclav Vojta zaobserwował, że wrodzone wzorce ruchowe można aktywizować zewnętrznie. Wystarczy uciskać odpowiednie miejsca na ciele pacjenta, który leży w konkretnej pozycji. Długość i częstotliwość ćwiczeń, które często powtarzane są nawet kilka razy dziennie, zależą od wielu różnych czynników. Ważne są jego indywidualne predyspozycje, wiek, stan zdrowia oraz systematyczność. Żeby wszystko przebiegło prawidłowo, nad ich przebiegiem powinien też czuwać terapeuta.

Dla kogo jest terapia Vojty?

Rehabilitacja metodą Vojty najczęściej wykorzystywana jest w leczeniu wcześniaków, niemowląt oraz starszych dzieci z zaburzeniami na tle neurologicznym. Podobnie jak w przypadku wielu schorzeń, ogromne znaczenie ma tutaj szybkie postawienie diagnozy oraz wprowadzenie terapii na wczesnym etapie życia. Zapobiega to pogłębianiu się patologicznych wzorców postawy i lokomocji. Nie oznacza to jednak, że nie będzie ona skuteczna w przypadku osób dorosłych z uszkodzeniami nabytymi. Wręcz przeciwnie – nie istnieją żadne ograniczenia, jeśli chodzi o wiek lub ich stan. Podstawowym zadaniem metody będzie w takich przypadkach upewnienie się, że pacjent może bez przeszkód uczestniczyć w zwykłych, codziennych aktywnościach.

Kiedy nie powinno się stosować terapii Vojty? Przeciwwskazaniem do ćwiczeń mają być:

  • padaczka,
  • ciąża,
  • aktywny nowotwór,
  • stany zapalne i podwyższona temperatura.

Terapia Vojty – kiedy stosować? Wskazania

Niezależnie od tego, czy będzie połączona z innymi formami terapii oraz jak poważne są zaburzenia motoryczne pacjenta, metoda Vojty przynosi pozytywne rezultaty w przypadku wielu różnych schorzeń, takich jak skolioza i wady postawy, mózgowe porażenie dziecięce, udar, zaburzenia ośrodkowej koordynacji ruchowej w wieku niemowlęcym lub dysplazja i zwichnięcie stawów biodrowych. Decyzja o rozpoczęciu rehabilitacji, zwłaszcza w przypadku najmłodszych, będzie jednak należeć do lekarza prowadzącego. Kiedy najczęściej się ją stosuje? Wskazaniem mogą być również:

  • choroby mięśniowe,
  • opóźnienia rozwoju psychoruchowego,
  • poważne uszkodzenia barków, nóg, bioder i ramion,
  • obwodowe porażenia kończyn górnych i dolnych,
  • urazy rdzenia kręgowego.

Leczenie dzieci metodą Vojty

Konieczne może być powtarzanie stymulacji trzy lub cztery razy dziennie. Same ćwiczenia trwają zazwyczaj natomiast od kilku minut do pół godziny. Niemowlęta, które na terapię Vojty reagują niepokojem, płaczem lub krzykiem, prawdopodobnie będą potrzebowały trochę czasu, żeby się do niej przystosować. W niektórych przypadkach warto wprowadzać ćwiczenia stopniowo oraz zadbać o odpowiednie, przyjemne warunki.

Rodzice nie mają jednak powodu do obaw. Rehabilitacja jest bezbolesna i bardzo skuteczna, jeśli tylko prowadzona będzie systematycznie. Leczenie dzieci metodą Vojty można rozpocząć nawet kilka dni po urodzeniu. Prowadzić je powinna natomiast osoba, która posiada odpowiednie kwalifikacje. Lekarz rehabilitacji nie tylko stworzy odpowiedni, indywidualny plan działania, ale też będzie koordynował jej przebieg. Zastanawiając się nad możliwościami rehabilitacji dla dzieci w Gdańsku, warto na samym początku skonsultować się ze specjalistą, który rozwieje nasze wątpliwości i zasugeruje najlepsze rozwiązanie.