Himba oraz Herero – plemiona w Namibii

Afryka to kontynent pełen sprzeczności, a także zróżnicowany rasowo. Żyją tu zarówno Arabowie, Semici a przede wszystkim Buszmeni i Bantu, którzy różnią się od siebie nie tylko kolorem skóry, ale także religią i kulturą. Obok nowoczesnych aglomeracji miejskich istnieją miejsca, w których człowiek żyje według tradycyjnych zasad od tysięcy lat. Są to społeczności odizolowane od świata, żyjące na trudno dostępnych terenach, ale i takie, które stanowią łatwo dostępną atrakcję Czarnego Lądu, jak na przykład Himba i Herero.

Himba

Himba zamieszkują tereny północno-zachodniej Namibii, od rzeki Kunene do Ugab, płynącej na granicy Parku Wybrzeża Szkieletowego. Lud Himba wiele łączy z Herero, ponieważ posiadają wspólny język. Himba zajmują się przede wszystkim hodowlą kóz i bydła. Prowadzą koczowniczy tryb życia, wędrując w poszukiwaniu terenów do wypasu zwierząt hodowlanych.

Plemię to pojawiło się pod koniec XIX wieku. Wywodzi się z pasterskiego plemienia Herero, zamieszkującego wtedy Koakoland i atakowanego przez lud o nazwie Nama, co spowodowało jego wywędrowanie do Angolii. Zamieszkujący ten obszar lud Ngambwe udostępnił uciekinierom Herero swoje pastwiska i z tego powodu nazywany był przez nich ovaHimba, czyli „lud żebraczy”.

Na początku XX wieku Himba powrócili na swoje tereny, ale nie zintegrowali się z zamieszkującymi te tereny Herero, którzy, dzięki wpływom niemieckich kolonizatorów, zmienili swój tradycyjny styl życia. Himba w latach osiemdziesiątych dwudziestego wieku bliscy byli wyginięcia z powodu redukcji stad bydła spowodowanej długotrwałą suszą, ale udało im się przetrwać.

Obecnie wielu przedstawicieli tego plemienia mieszka w specjalnie wydzielonych rezerwatach, zachowując swoje zwyczaje, a także tradycyjny styl życia. Lud Himba chętnie prezentuje turystom swoje obyczaje, nie stroniąc od próśb o różnego rodzaju prezenty w postaci żywności lub pieniędzy, co sprawia, że dla wygody niektórzy przedstawiciele tego plemienia chętnie żyliby z turystów, a nie z tradycyjnego wypasu bydła.

Szczególną cechą kobiet jest barwienie skóry czerwoną ochrą. Ten zabieg nie dotyczy mężczyzn. Sporządzają one otjize, czyli specjalną pastę, składającą się z masła pomieszanego z czerwoną ochrą i czasami aromatyczną żywicą. Codziennie rano kobiety tego ludu nakładają ją na ciało oraz włosy, co nadaje im charakterystyczną czerwona barwę.

Prawdopodobnie ma to służyć ochronie skóry przed słońcem i owadami, choć sami Himba twierdzą, że jest to rodzaj upiększającego makijażu. Ubiorem kobiet są krótkie spódniczki z koziej skóry, a codziennym zajęciem, po nałożeniu rano otjize, jest dojenie krów. Po wykonaniu tej pracy każda z kobiet podaje dłonią mleko wodzowi. Dopiero po jego wypiciu przez najważniejszą osobę w plemieniu może być spożyte przez pozostałych mieszkańców wioski, co ma służyć integracji społeczności i zachowaniu w niej hierarchii.

Następnie mężczyźni wyprowadzają bydło na pastwisko, a kobiety zajmują się dziećmi, przygotowują posiłki, wyplatają kosze, noszą wodę ze studni, uprawiają niewielkie kawałki ziemi z kukurydzą.

Herero

Herero zamieszkują południową Afrykę, przede wszystkim tereny Namibii, ale także Botswanę i Angolę. Trudnią się przede wszystkim rolnictwem i hodowlą bydła. O pozycji społecznej w plemieniu świadczy ilość posiadanego bydła, co znajduje odzwierciedlenie w stroju kobiet.

Herero dzielą się na wiele podgrup o różnych tradycjach, ale tym samym języku i kulturze, co wynika z faktu poddania głównej części tego ludu wpływom kolonizatorów niemieckich, czego skutkiem jest stworzenie zupełnie nowej tożsamości.

Kobiety tego plemienia ubierają się podobnie jak przedstawicielki tej płci w okresie kolonialnym. Tradycyjny strój kobiecy składa się z sukni w stylu wiktoriańskim oraz kapelusza w kształcie rogów, nawiązującego do rogów krowy. Z kolei inni przedstawiciele Herero żyjący w izolacji od współczesnego świata prowadzą życie nomadów.

W XVII i XVIII wieku przedstawiciele tego plemienia przywędrowali ze wschodniej części Czarnego Lądu na tereny Namibii i tu zamieszkali, zajmując się głównie hodowlą bydła. Z powodu konfliktu z Nama Herero podzielili się. Część plemienia, która pozostała na terenie dzisiejszej Namibii, ulegała wpływom kolonizatorów niemieckich, którzy wykupując od nich ziemię, osiedlali się na tych terenach. Czarna kartą w historii Herero i Himba jest eksterminacja tych plemion przez niemieckie wojska kolonialne, aby stworzyć przestrzeń do życia dla Niemców.

Wyprawa do Namibii pozwoli ujrzeć tradycyjne plemiona Czarnego Lądu, jakimi są Herero i Himba w niezwykłej, tajemniczej  scenerii afrykańskiej, dzikiej natury.