Podstawowe badania okulistyczne – rodzaje

Podstawowe badania okulistyczne – rodzaje



Wizyta w gabinecie okulistycznym zwykle kojarzy się z badaniami, których celem jest ustalenie wielkości wady wzroku i dobranie odpowiedniej mocy okularów korekcyjnych lub soczewek kontaktowych, które będą w stanie wyrównać wadę. W praktyce jednak w gabinecie można wykonać bardzo wiele różnorodnych badań niezbędnych do prawidłowej diagnozy wielu chorób wzroku. Zupełnie inaczej będzie przebiegała więc wizyta u okulisty osoby uskarżającej się na typowe objawy dla krótkowzroczności czy dalekowzroczności, a zupełnie inaczej wizyta osoby ze zdiagnozowaną jaskrą lub objawami charakterystycznymi dla zaćmy. Jakie rodzaje podstawowych badań okulistycznych można wyróżnić i w jakim celu się je wykonuje?

Podstawowe badanie wzroku – podstawa każdej wizyty u okulisty

Pierwszym elementem każdej wizyty w gabinecie okulistyczny jest badanie komputerowe wzroku oraz klasyczne badanie ostrości wzroku, których zadaniem jest podstawowe ocenienie wady wzroku u pacjenta i stwierdzenie, czy ta nie pogłębiła się od poprzedniej wizyty. Komputerowe badanie wzroku jest badaniem obiektywnym – maszyna określa wielkość wady dla każdego oka z osobna, nie biorąc pod uwagę czynników zewnętrznych. Z tego też powodu konieczne jest klasyczne badanie ostrości wzroku, polegające na odczytywaniu z tablicy różnych rozmiarów liter i pozwalające na subiektywną ocenę wzroku biorącą pod uwagę odczucia samego pacjenta.

Kolejnym z bardzo istotnych badań wykonywanych dziś niemalże jako standard każdej rutynowej wizyty u okulisty jest badanie ciśnienia wewnątrz oka przy użyciu tonometru. Urządzenie to wyrzuca z siebie strumień powietrza, który uderzając w rogówkę odkształca ją i pozwala na precyzyjny pomiar ciśnienia w oku. Zbyt wysokie ciśnienie może oznaczać problemy z przemieszczaniem się płynu pomiędzy komorami wewnątrz oka, a więc stanowić pierwszą metodę diagnozy jaskry.

Bardzo ważną rolę w diagnozowaniu różnego rodzaju chorób i dolegliwości oka jest badanie całego oka z wykorzystaniem lampy szczelinowej, wykonywane po zaaplikowaniu do oka pacjenta kropli rozszerzających źrenicę. Badanie to umożliwia ocenę stanu całej siatkówki i nerwu wzrokowego, pozwalając na dokładne zbadanie fizycznego stanu oka oraz wykrycia ewentualnych nieprawidłowości w jego budowie. Badania z wykorzystaniem lampy szczelinowej nie są wykonywane podczas każdej rutynowej wizyty, ale coraz częściej stanowią podstawę badań podczas pierwszej wizyty pacjenta oraz każdej kolejnej wizycie po dłuższej przerwie od jakichkolwiek badań okulistycznych. Badanie szczelinowe wykorzystywane jest także przy występowaniu dolegliwości charakterystycznych dla różnych chorób oczu jako jedno z pierwszych narzędzi diagnostycznych dla zaćmy i AMD.

Najważniejsze dodatkowe badania wzroku

Okuliści starają się zawsze zminimalizować liczbę wykonywanych badań wyłącznie do tych, które są niezbędne, dlatego też ewentualne badania dodatkowe pozwalające na dokładniejszą diagnozę poszczególnych chorób wzroku zlecane są dopiero wtedy, gdy lekarz ma wątpliwości co do wyników badań podstawowych lub też ma prawo podejrzewać podwyższone ryzyko zachorowania na zaćmę lub jaskrę ze względu na podłoże genetyczne pacjenta. Do niepokojących sygnałów przyczyniających się do wykonania dodatkowych badań wzroku można zaliczyć między innymi bardzo wysokie ciśnienie wewnątrz oka oraz widoczne zmiany w nerwie wzrokowym lub innych obszarach oka.

W ramach diagnozy chorób oczu możliwe jest wykonanie między innymi USG dna oka, dzięki któremu możliwe jest sprawdzenie nie tylko samej gałki ocznej, ale też tego co dzieje się w samym oczodole. Badanie takie może zastąpić również standardowe badanie szczelinowe, niemożliwe do wykonania u pacjentów z zaćmą lub bielmem przeszkadzającym w dotarciu światła lampy szczelinowej do nerwu wzrokowego. USG oka pozwala wykryć także guzy oka, różnego rodzaju uszkodzenia mechaniczne w głębszych partiach oka, zmiany w nerwie wzrokowym a także odwarstwienie siatkówki. Badanie to odgrywa także ważną rolę w przypadku diagnozowania pacjentów z zaćmą, umożliwiając wybór właściwej soczewki wewnątrzgałkowej.

Wśród innych badań dodatkowych, z jakimi można spotkać się w gabinetach okulistycznych warto wymienić przede wszystkim badanie obrazowe oka (wykonywane w przypadku podejrzenia jaskry lub AMD), badania pola widzenia określające czułość nerwu wzrokowego, a także badanie dna oka dające pełen obraz problemów wewnątrz gałki ocznej.

Większość badań okulistycznych to badania bezbolesne, nie sprawiające większego dyskomfortu dla pacjenta, dlatego też nie należy obawiać się wizyty u okulisty. Podstawowe badania okulistyczne pozwalają szybko zdiagnozować ewentualne problemy ze wzrokiem i podjąć kroki w celu zachowania u pacjenta jak najlepszej ostrości wzroku.