Czym jest psychoterapia behawioralna?

Czym jest psychoterapia behawioralna?



Wyobraźmy sobie hipotetyczną sytuację. Młoda kobieta wraca wieczorem do domu, otwiera drzwi, wchodzi do przedpokoju a po chwili wydaje z siebie przeraźliwy krzyk stawiający na nogi zaspanych domowników, którzy pospiesznie biegną na ratunek. Co się stało? – pytają. Po chwili widzą, jak przerażona dziewczyna wskazuje na ulokowanego w samym kącie pokoju małego pająka. Tak właśnie działa mechanizm warunkowania, czyli uczenia oparty na schemacie bodziec, w opisywanej sytuacji – pająk, reakcja – krzyk. Psychoterapia behawioralna polega więc na zmianie wyuczonej reakcji i zastąpieniu jej nową, akceptowaną społecznie, ale przede wszystkim dającą bezpieczeństwo osobie, która doświadcza trudnych, a nawet niekontrolowanych emocji.

Skąd się wzięła – historia:

Początki psychoterapii behawioralnej lub terapii behawioralnej sięgają koncepcji związanych z teorią warunkowania i uczenia się, szczególnie warunkowania klasycznego Iwana Pawłowa oraz warunkowania instrumentalnego Thorndike’a, jak i warunkowania sprawczego Skinnera. Wszyscy wyżej wymienieni badacze należeli do nurtu behawioryzmu, który zakładał, że tylko zachowanie może być opisywane i zmieniane, a wszelkie inne reakcje psychiczne są wyłącznie efektem ubocznym mózgu.

problemy

Jednak samo powstanie psychoterapii behawioralnej wiąże się z hipotezą Josepha Wolpego, w której stwierdził, że skoro nerwica jest wytworem uczenia się, jej eliminacja jest kwestią oduczenia. W 1958, ten amerykański psychiatra, przeprowadził badania, w których wywoływał u zwierząt nerwice eksperymentalne, następnie metodami zmieniającymi wcześniejsze zachowanie usuwał niechcianą reakcję. Metoda jaką wówczas wprowadził była pionierska, a co za tym idzie stała się punktem zwrotnym w terapii i sposobach leczenia ludzi.

Psychoterapia behawioralna – założenia:

Psychoterapia behawioralna koncentruje się na zachowaniu człowieka i analizuje je w kategoriach bodziec – reakcja. Kiedy jednak dane zachowanie jest niedostosowane lub nieadekwatne do sytuacji wówczas celem terapii staje się jego modyfikacja.

Psychoterapia behawioralna – cele:

  • koncentrację na problemie w tu i teraz (nie jest istotna przeszłość pacjenta)
  • zaplanowanie strategii do rozwiązania problemu
  • krótki czas terapii
  • systematyczną obserwację wyników terapii
  • używanie strategii motywujących pacjenta
  • utwierdzanie wiary pacjenta w skuteczność rozwiązania problemu

Psychoterapia behawioralna – metody:

Obecnie istnieje kilka metod stosowanych w psychoterapii behawioralnej pozwalających na rozwiązanie danego problemu. Metody dokłądnie odkryjesz wyłącznie podczas sesji u psychoterapeuty. Zobacz co proponuje psychoterapia. Psychoterapeuci behawioralni stosują różne techniki, których zadaniem jest zmodyfikowanie nieakceptowanego zachowania. Do używanych w psychoterapii behawioralnej technik należą:

  • Wzmocnienia pozytywne – nagradzamy tylko te zachowania, które zastępują te nieakceptowane
  • Systematyczna desensytyzacja – stopniowo pacjent zostaje wystawiany na bodźce awersyjne, wywołujące niechcianą reakcję, ale pozostaje emocjonalnie „wyciszony”. Innymi słowy psychoterapeuta behawioralny stwarza bezpieczną sytuację, w której pojawią się bodźce lękowe.
  • Trening asertywności – zmiana w sposobie zachowania polegająca na odrzucaniu nieakceptowanego zachowania. Na przykład w sytuacji, gdy naszym problemem jest palenie papierosów, unikamy sytuacji, w których możemy być narażeni na bezpośredni kontakt z innymi palaczami.
  • Terapia implozywna – pacjent zostaje wystawiony na reakcję wywołującą lęk i nie może jej uniknąć. Zazwyczaj ta technika trwa od kilku minut do godziny, a bodźce lękowe stopniowo zaczynają wygasać.